Szefowie pięciu europejskich agencji wywiadowczych, którzy rozmawiali z agencją pod warunkiem zachowania anonimowości, stwierdzili, że Rosja nie wydaje się zainteresowana szybkim zakończeniem wojny. Czterech rozmówców oceniło, że Moskwa wykorzystuje trwające negocjacje z Waszyngtonem do złagodzenia sankcji i potencjalnych porozumień biznesowych.
Ostatnia runda rozmów, która odbyła się w tym tygodniu w Genewie, została opisana przez jednego z urzędników jako "teatr negocjacyjny".
Komentarze te podkreślają rosnącą przepaść między europejskimi stolicami a Białym Domem.
Według wielu źródeł Waszyngton dąży do zawarcia porozumienia pokojowego do czerwca, przed listopadowymi wyborami do Kongresu. Prezydent Donald Trump wielokrotnie powtarzał, że jego zdaniem prezydent Rosji Władimir Putin chce osiągnąć porozumienie.
- Tekst publikujemy dzięki uprzejmości serwisu Kyiv Post. Prosimy o wsparcie pracy niezależnych ukraińskich dziennikarzy z portalu Kyiv Post
Jednak przedstawiciel europejskiej służby wywiadowczej powiedział Agencji Reutera, że strategiczne cele Rosji, w tym usunięcie prezydenta Wołodymyra Zełenskiego i przekształcenie Ukrainy w neutralne państwo buforowe, pozostają niezmienne.
Inny urzędnik stwierdził, że Kreml nie chce i nie potrzebuje szybkiego pokoju, argumentując, że jego gospodarka nie jest bliska załamania.
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo
Daleko od pokoju?
Główną przeszkodą pozostaje różnica zdań w kwestiach terytorialnych, przy czym obie strony stanowczo trzymają się swoich stanowisk.
Rosja zajmuje obecnie ok. jednej piątej terytorium Ukrainy, w tym Krym, i domaga się pełnej kontroli nad Donieckiem w ramach wszelkich porozumień — w tym terytorium, którego nie udało jej się podbić w ciągu prawie 12 lat wojny. Kijów odrzuca taki scenariusz bez solidnych gwarancji bezpieczeństwa ze strony Zachodu.
Trzeci urzędnik ostrzegł, że nawet jeśli Ukraina ustąpi w kwestii terytorialnej, Moskwa prawdopodobnie zgłosi dalsze żądania. Zasugerował, że ustępstwa będą raczej początkiem, a nie końcem negocjacji. Szef wywiadu zakwestionował również poziom doświadczenia zachodnich rządów w rozmowach z Rosją.
Delegacji amerykańskiej przewodniczą Steve Witkoff i Jared Kushner. Obaj pracowali nad inicjatywami dyplomatycznymi podczas prezydentury Trumpa, ale żaden z nich nie jest zawodowym dyplomatą ani specjalistą ds. Rosji.
W odpowiedzi na prośbę Agencji Reutera o komentarz rzeczniczka Białego Domu Anna Kelly powiedziała, że "anonimowa krytyka nie pomaga w wysiłkach na rzecz zakończenia wojny".
Sankcje i zachęty gospodarcze
Dwóch funkcjonariuszy wywiadu poinformowało, że Moskwa próbuje podzielić negocjacje na dwa wątki: jeden skupiony na zakończeniu wojny, a drugi na dwustronnej współpracy gospodarczej ze Stanami Zjednoczonymi, potencjalnie obejmującej złagodzenie sankcji.
Prezydent Zełenski powiedział wcześniej, że ukraiński wywiad wskazał, iż negocjatorzy ze Stanów Zjednoczonych i Rosji omawiali potencjalne umowy o współpracy o wartości do 12 bln dol. (według aktualnego kursu ok. 43 bln zł), rzekomo zaproponowane przez rosyjskiego wysłannika Kiriłła Dmitrijewa.
Europejscy urzędnicy nie podali dalszych szczegółów, ale zasugerowali, że propozycje mogą być zaprojektowane tak, aby były atrakcyjne zarówno dla Trumpa, jak i dla objętych sankcjami rosyjskich elit biznesowych.
Podczas gdy jeden z urzędników opisał Rosję jako kraj odporny, inny ostrzegł przed znacznym ryzykiem finansowym w drugiej połowie 2026 r., powołując się na ograniczony dostęp do rynków kapitałowych, wysokie koszty pożyczek i kurczącą się płynną część rosyjskiego funduszu majątkowego.
Ukraińscy żołnierze na froncie, 8 stycznia 2026 r.Dmytro Smolienko / AFP
Trudne rozmowy
Pomimo intensywnych działań dyplomatycznych Europejczycy powiedzieli, że nie widzą żadnych oznak, aby Moskwa była gotowa do kompromisu w sprawie swoich podstawowych celów w najbliższej przyszłości.
W środę zakończyła się kolejna runda trójstronnych rozmów pokojowych między Stanami Zjednoczonymi, Ukrainą i Rosją w Genewie. Rosyjski negocjator Władimir Miedinski określił sesję jako "trudną, ale rzeczową". Powiedział, że w najbliższej przyszłości odbędzie się nowa runda negocjacji.
Źródło zaznajomione z rozmowami poinformowało CNN, że negocjatorzy osiągnęli "stopniowy, ale znaczący postęp", uzgadniając wspólne warunki i szczegóły techniczne, aby uniknąć nieporozumień i zapewnić skuteczność zawieszenia broni.
- Rosja zmienia taktykę. "To będzie największe wyzwanie dla Ukrainy w tym roku". Nie pomogą nawet F-16
Zełenski ocenił, że efekty rozmów z Rosją w Genewie, w których mediatorem były USA, nie są wystarczające. — Ukraina jest zainteresowana rezultatem. Dziś nie możemy powiedzieć, że rezultat jest wystarczający. Wojskowi rozmawiali o części kwestii — poważnie i merytorycznie. Wrażliwe kwestie polityczne, kwestie możliwych kompromisów oraz koniecznego spotkania przywódców jeszcze nie są wystarczająco opracowane — przyznał prezydent.
